Hoe houden we korte ketens echt lokaal èn zorgen we voor de zo noodzakelijke forse groei?

Food Value draait de online platformeconomie om. Wij inspireren heel Nederland om weer een verbinding aan te gaan met voedsel, lokale werkgelegenheid en land en ontzorgen en empoweren daarmee lokale boeren en makers en de etende mens om op een nieuwe manier met voedsel, landschap en biodiversiteit om te gaan.

Het is doodstil op het platteland, en veel te vaak stinkt het er enorm. Er zijn geen vogels meer, geen insecten, geen bloemen, geen bomen en geen mensen. Alleen nog maar eindeloze knalgroene grasvelden, maisakkers en af en toe een loonwerker. In een waanzinnig grote tractor met GPS.

Dit is het onwerkelijke gezicht van de klimaatcrisis, de voedselkwaliteit- en voedselverspillingscrisis en, de grootste van allemaal, de biodiversiteitscrisis. En in essentie gaat het over hoe wij als mensen met onze gezondheid, ons voedsel en alles wat ervoor nodig is om het te produceren omgaan.

De kernvraag is: worden we steeds technischer en geraffineerder in onze ‘strijd’ tegen ongedierte, schimmels en in essentie de natuur, of omarmen we complexiteit, en ontwikkelen we natuur en landbouw tot één ecosysteem vol ruimte voor alles wat leeft?

Dit is een enorme vraag, maar een ding is zeker: boeren staan in het midden van al deze problemen. Ze hebben vaak heel netjes wetenschap en bank gevolgd, maar zien nu zelf ook wel dat de vruchtbaarheid van hun land achteruit holt en dat de landbouw veel te afhankelijk is geworden van bestrijdingsmiddelen en overige externe inputs. Toch zien zij verandering heel vaak als een vorm van ‘moeten’, en ecologischer landbouwen als een ‘terug naar’ en is veranderen in ieder geval een van buiten opgelegd ‘probleem’.

De coöperatie Food Value U.A. heeft een concept ontwikkeld dat zowel de complexiteit van het hele landschaps- en voedselvraagstuk als de onmachtige positie van de producent oppakt als een met de hele gemeenschap te maken reis en ‘moeten’ en ‘probleem’ omkeert naar ‘samen’ en ‘aan het stuur’. Het concept kent drie grote dragers: het online platform, de coöperatie-vorm en de regionale aanpak.

Onze software draait de platformeconomie om

We hebben al vijf jaar ontwikkeld aan een online verkoopplatform voor de korte keten. Het platform heet Food Value, is gebaseerd op een kern van Open Source software en biedt regionale korte keten initiatieven alles wat ze nodig hebben om hun winkel zo in te richten dat producenten zelf hun eigen winkel, hun eigen prijzen en hun eigen klanten kunnen beheren, maar tegelijkertijd voor de rest volledig worden ontzorgd.  Want ook facturering wordt geheel door het platform afgehandeld.

Dit platform draait nu met succes bij Puur Betuws waar wij ook vanuit Food Value U.A. in deelnemen. Het werkt technisch gezien en in de dagelijkse praktijk net zo als Bol.com of Amazon. Ook daar kunnen kleinere winkeltjes meedoen op het grote platform, maar, het grote verschil is dat Food Value het concept omdraait: niet het platform is de baas over prijs, algoritme en klantdata, maar de producent.

lokale groente

De coöperatie beschermt de kernwaarden, borgt de software en beschermt de data

De software Food Value wordt constant doorontwikkeld door de coöperatie Food Value U.A.. Ieder regionaal initiatief (hierna groep genoemd) dat het platform voor zijn eigen regio wil inrichten kan de software zonder licentie gebruiken, maar doet wel mee in de standaard beheersituatie en draagt een marge af van de omzet. Alle doorontwikkelingen uit alle groepen komen ten goede aan alle andere groepen. En, alle meta-verkoopdata uit alle groepen worden gedeeld met de coöperatie. De Algemene vergadering van leden kan beslissen wat er met zowel doorontwikkeling en data gebeurt.

De regionale aanpak staat centraal

De softwarematige opzet van Food Value zet de boer en makers aan het stuur. Dit werkt alleen in korte keten initiatieven waarin het weer aantrekkelijk maken van de regio, het ecologischer maken van het landschap en de verbinding met de klant centraal hebben staan. Initiatieven waar het ook de bedoeling is dat mensen samen veranderen, en waar het hele maatschappelijke veld gaat meebewegen: de banken, de waterschappen, de scholen, de fietsende consument, de grootafnemers, de horeca etc. Voor die regionale initiatieven is Food Value de ideale software en wij helpen deze groepen met onze kennis over het opstarten van zo’n groep. Wij noemen dit partnergroepen.

Wij zoeken de versnelling van het echte verhaal

Het opstarten van dergelijke partnergroepen kost tijd en, op sommige plekken zijn al dergelijke initiatieven gaande, maar dan met andere software of via andere methodieken. Tegelijkertijd zien we ook overal korte keten initiatieven ontstaan die wel lokale producten verkopen aan consumenten en bedrijven, maar niet die grote landbouwtransitie meenemen in hun opzet en daardoor wel een betere marge bieden voor boeren, maar meer niet. Feitelijk functioneren zij als de nieuwe groothandel.

Het is dus zaak om èn te versnellen, want de crises zijn enorm, maar in die groei juist ook de kernwaarden niet alleen te behouden, maar juist sterker te maken. Vandaar dat wij twee nieuwe concepten willen realiseren en daar zoeken wij financiering voor: Food Value NL en het ontwikkelen van de servicegroep(fase).

Voorafgaand hieraan hebben we onze statuten aangepast. Hierdoor is het mogelijk om financiering op te halen in de vorm van ledencertificaten. Deze bieden een mooi rendement, maar financierende leden krijgen net zo’n grot stem in de Algemene vergadering van leden als de partnergroepen of overige leden.

Food Value NL maakt de korte keten zichtbaar voor iedereen

Met Food Value NL willen wij het mogelijk maken dat iedereen in Nederland zijn postcode kan intypen en dan ziet wat er lokaal te koop is in zijn of haar regio en hoe dat concept scoort op bovenbeschreven waarden. Alle bestaande initiatieven worden op Food Value NL zichtbaar en de consument kan er kopen, maar wat ook zichtbaar wordt is waar er in Nederland nog te weinig gebeurt en welke initiatieven echt regionaal zijn en welke alleen als groothandel functioneren voor de boer.

Als Food Value NL eenmaal gerealiseerd is kan het functioneren als kenniscentrum, maar ook als hub voor grotere, nationale klanten die via de centrale organisatie af kunnen gaan nemen van regionale groepen in heel Nederland.

Tegelijkertijd willen wij meer groepen kunnen helpen met de start. Soms heeft een regio voldoende samenhang, identiteit en potentieel compleet aanbod en kan het heel snel al doorgroeien tot een partnergroep. Andere groepen blijven te klein of zijn in het begin nog te klein en dan kunnen ze al meedoen als zogenaamde servicegroep. De organisatie van Food Value verzorgt dan de ontzorging van de boeren, de lokale marketing en de logistiek. De afdracht/marge is dan groter, maar de groep hoeft zelf dat dan nog niet allemaal in huis te hebben. Ook voor dit gedeelte zoeken wij opstartfinanciering.

Wat is onze impact?

Gezien vanuit de 17 sustainable development goals van de VN opereert Food Value en haar missie om voedsel steeds lokaler, biodiverser, socialer en gezonder te maken op een heel scala aan doelen.

3. Goede gezondheid en welzijn
Er ontstaat steeds meer bewijs dat het gebruik van bestrijdingsmiddelen een groot gevaar is voor de gezondheid. Niet alleen bij consumenten, maar ook bij omwonenden. Een gevarieerder voedsellandschap, dat niet alleen optimaliseert op vorm en export, maar op smaak, gezondheid en biodiversiteit levert een grote bijdrage aan dit doel. Ook het consumeren van meer groente en fruit in plaats van bewerkte producten levert op zeer veel fronten een gezondheidswinst.

8. Eerlijk werk en economische groei
Voedselproducenten die actief zijn in de lange keten hebben heel vaak één bederfbaar product, en één klant. Denk bijvoorbeeld aan de melkveehouder. Hij verkoopt al zijn melk aan de Campina. Dat levert automatisch een heel zwakke marktpositie op en dwingt producenten tot grote afhankelijkheden. Voedselproducenten die actief zijn in de korte keten hebben contact met een diversiteit aan klanten, neigen al doende steeds meer naar polyculturen en
het zelf opwaarderen van hun primaire productie en ontvangen een veel groter deel van de eindprijs omdat de tussenhandelschakel niet aanwezig is. Ieder lokaal verkocht stukje voedsel draagt dus actief bij aan het vergroten van de marktmacht en het vergroten van het werkplezier en een weerbaarder economie voor de producent.

11. Duurzame steden en gemeenschappen
Het versterken van de korte ketens gaat in onze visie ook nadrukkelijk over het weer verbinden van de consument met zijn of haar voedsel. Dit kan via scholen, stadslandbouw, bijeenkomsten of evenementen. Groei van bewustwording is nadrukkelijk onderdeel van de missie van Food Value. Ook creëert een korte keten initiatief zoals wij dat voorstaan werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

12. Verantwoorde consumptie en productie
Ieder korte keten initiatief dat zichtbaar wordt op Food Value NL wordt door een onafhankelijk instituut gewaardeerd op duurzaamheid en sociale inclusie. Iedere producent die de lange keten uitstapt en de korte keten in, gaat op reis naar een steeds grotere verbinding met land en klant.
Datzelfde kan gezegd worden voor de doelen 13, Klimaat en 14, Leven op het land en in de zee. Het lokaler maken van voedsel draagt op alle manieren bij aan het verbeteren van het klimaat en het leeflandschap op land en in de zee, want het is in essentie een bewustwordings- en verbindingsproces met voedsel en land.

Financiering om lokaal voedsel nationaal en sociaal zichtbaar te maken

Dit groeiplan van Food Value is inclusief naar andere en al bestaande initiatieven en geeft daarmee ook een antwoord op de urgentievraag. Iedereen is nodig, alle bloemen moeten nu bloeien, maar we mogen de bloemen wel goed bekijken of ze niet stiekem een bocht afsnijden.

Daarnaast zal Food Value ook zelf actief groepen en logistieke partijen ondersteunen bij hun op/ doorstart en kennis verspreiden. Om dit alles mogelijk te maken geven we ledencertificaten uit. Alle details van het plan en de opzet van deze certificaten zijn in onze prospectus na te lezen.
Stuur ons een email om de prospectus aan te vragen.

Neem contact op
kennismaken food value